विद्या Shloka 72 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
अधीत्येदं यथाशास्त्रं नरो जानाति सत्तमः। धर्मोपदेशं विख्यातं कार्याकार्यशुभाशुभम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
অধীত্যেদং যথাশাস্ত্রং নরো জানাতি সত্তমঃ। ধর্মোপদেশং বিখ্যাতং কার্যাকার্যশুভাশুভম্॥
3. IAST (Transliteration)
adhītyedaṃ yathāśāstraṃ naro jānāti sattamaḥ | dharmopadeśaṃ vikhyātaṃ kāryākāryaśubhāśubham ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
By studying these rules (of practical wisdom) strictly according to the scriptures, a noble man easily understands the famous teachings of Dharma, what should be done and what should not be done, and what is auspicious and inauspicious.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
শাস্ত্র অনুসারে এই নীতিসমূহ অধ্যয়ন করলে, একজন মহৎ মানুষ সহজেই ধর্মের বিখ্যাত উপদেশ, কোন্ কাজটি করা উচিত আর কোন্টি করা উচিত নয়, এবং কী শুভ আর কী অশুভ—তা জানতে পারেন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
शास्त्रों के अनुसार इन नीतियों का अध्ययन करके, एक श्रेष्ठ मनुष्य धर्म के प्रसिद्ध उपदेशों को, क्या करने योग्य है और क्या नहीं, तथा क्या शुभ है और क्या अशुभ—इन सभी बातों को भली-भाँति जान लेता है।
7. संस्कृतभावार्थः
यः श्रेष्ठः पुरुषः नीतिशास्त्राणां सम्यक् अध्ययनं करोति, सः धर्मस्य मर्मं सुलभतया अवगच्छति। सः जानाति यत् तस्य कृते किं कर्म करणीयं किम् अकरणीयं च, तथा च किं मङ्गलकारि किम् अमङ्गलकारि अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
अधीत्येदं यथाशास्त्रं नरः जानाति सत्तमः। धर्मःपदेशं विख्यातं कार्याकार्यशुभाशुभम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 1.2
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"अधीत्येदं यथाशास्त्रं नरो जानाति सत्तमः" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি विद्या বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Cāṇakya Nīti 1.2. সহজ অর্থ: শাস্ত্র অনুসারে এই নীতিসমূহ অধ্যয়ন করলে, একজন মহৎ মানুষ সহজেই ধর্মের বিখ্যাত উপদেশ, কোন্ কাজটি করা উচিত আর কোন্টি করা উচিত নয়, এবং কী শুভ আর কী অশুভ—তা জানতে পারেন। বিদ্যা (Vidya) বা জ্ঞানই সর্বশ্রেষ্ঠ সম্পদ। বিদ্যা কখনও নষ্ট হয় না এবং যত বেশি বিতরণ করা যায় ততই বৃদ্ধি পায়। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: By studying these rules (of practical wisdom) strictly according to the scriptures, a noble man easily understands the famous teachings of Dharma, what should be done and what should not be done, and what is auspicious and inauspicious. সংস্কৃত ভাষ্যঃ यः श्रेष्ठः पुरुषः नीतिशास्त्राणां सम्यक् अध्ययनं करोति, सः धर्मस्य मर्मं सुलभतया अवगच्छति। सः जानाति यत् तस्य कृते किं कर्म करणीयं किम् अकरणीयं च, तथा च किं मङ्गलकारि किम् अमङ्गलकारि अस्ति। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। প্রাচীন ঋষিদের এই অমৃত বাণী আমাদের জীবনকে আলোকিত করে এবং সঠিক পথ দেখায়। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More विद्या Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this विद्या Sanskrit shloka?
By studying these rules (of practical wisdom) strictly according to the scriptures, a noble man easily understands the famous teachings of Dharma, what should be done and what should not be done, and what is auspicious and inauspicious.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 1.2.