हास्यम् Shloka 49 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः। यस्यार्थाः स पुमांल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः॥
2. বাংলা / Bengali Script
যস্যার্থাস্তস্য মিত্রাণি যস্যার্থাস্তস্য বান্ধবাঃ। যস্যার্থাঃ স পুমাংল্লোকে যস্যার্থাঃ স চ পণ্ডিতঃ॥
3. IAST (Transliteration)
yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāndhavāḥ | yasyārthāḥ sa pumāṃlloke yasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
He who has wealth has friends; he who has wealth has relatives. He who has wealth is considered a true man in this world, and he who has wealth is even considered a wise scholar. (A harsh critique of materialistic society).
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যার কাছে ধনসম্পদ আছে, সমাজে তার অনেক বন্ধু জোটে; যার ধন আছে, তার আত্মীয়-স্বজনের অভাব হয় না। যার ধন আছে, সমাজ তাকেই প্রকৃত পুরুষ বলে মানে; এবং যার ধন আছে, সমাজ তাকেই জ্ঞানী বা পণ্ডিত বলে সম্মান করে।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिसके पास धन है, उसी के मित्र होते हैं; जिसके पास धन है, उसी के सगे-संबंधी होते हैं। जिसके पास धन है, उसी को इस संसार में एक सच्चा पुरुष माना जाता है; और जिसके पास धन है, उसी को ज्ञानी (पंडित) भी माना जाता है।
7. संस्कृतभावार्थः
भौतिकसंसारे धनस्य एव सर्वाधिकं महत्त्वम् अस्ति। यः धनिकः अस्ति, तस्यैव बहूनि मित्राणि भवन्ति, तस्य एव बान्धवाः साहाय्यं कुर्वन्ति। समाजे धनिकः एव श्रेष्ठः पुरुषः मन्यते, तथा च सः मूर्खः चेदपि धनकारणात् पण्डितः इति पूज्यते।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः। यस्यार्थाः स पुमांल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 6.5 / Hitopadeśa 1.124
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি हास्यम् বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Cāṇakya Nīti 6.5 / Hitopadeśa 1.124. সহজ অর্থ: যার কাছে ধনসম্পদ আছে, সমাজে তার অনেক বন্ধু জোটে; যার ধন আছে, তার আত্মীয়-স্বজনের অভাব হয় না। যার ধন আছে, সমাজ তাকেই প্রকৃত পুরুষ বলে মানে; এবং যার ধন আছে, সমাজ তাকেই জ্ঞানী বা পণ্ডিত বলে সম্মান করে। হাস্যরস ও ব্যঙ্গের মাধ্যমে জীবনসত্য তুলে ধরা এই সুভাষিতগুলির বিশেষ বৈশিষ্ট্য। হাসি ও আনন্দ জীবনের অবিচ্ছেদ্য অংশ। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: He who has wealth has friends; he who has wealth has relatives. He who has wealth is considered a true man in this world, and he who has wealth is even considered a wise scholar. (A harsh critique of materialistic society). সংস্কৃত ভাষ্যঃ भौतिकसंसारे धनस्य एव सर्वाधिकं महत्त्वम् अस्ति। यः धनिकः अस्ति, तस्यैव बहूनि मित्राणि भवन्ति, तस्य एव बान्धवाः साहाय्यं कुर्वन्ति। समाजे धनिकः एव श्रेष्ठः पुरुषः मन्यते, तथा च सः मूर्खः चेदपि धनकारणात् पण्डितः इति पूज्यते। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। এটি কেবল একটি শ্লোক নয়, বরং জীবনযাপনের এক অমূল্য নির্দেশিকা। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More हास्यम् Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
He who has wealth has friends; he who has wealth has relatives. He who has wealth is considered a true man in this world, and he who has wealth is even considered a wise scholar. (A harsh critique of materialistic society).
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 6.5 / Hitopadeśa 1.124.