विद्या Shloka 69 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
दुर्जनः सज्जनो भूयात् सज्जनः शान्तिमाप्नुयात्। शान्तो मुच्येत बन्धेभ्यो मुक्तश्चान्यान् विमोचयेत्॥
2. বাংলা / Bengali Script
দুর্জনঃ সজ্জনো ভূযাত্ সজ্জনঃ শান্তিমাপ্নুযাত্। শান্তো মুচ্যেত বন্ধেভ্যো মুক্তশ্চান্যান্ বিমোচযেত্॥
3. IAST (Transliteration)
durjanaḥ sajjano bhūyāt sajjanaḥ śāntimāpnuyāt | śānto mucyeta bandhebhyo muktaścānyān vimocayet ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
May the wicked become virtuous, and may the virtuous attain peace. May the peaceful be completely freed from worldly bonds, and may those who are liberated help free others.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
দুর্জন ব্যক্তিরা যেন সজ্জনে পরিণত হন এবং সজ্জনরা যেন শান্তি লাভ করেন। শান্ত চিত্তের মানুষেরা যেন সংসারের সকল বন্ধন থেকে মুক্ত হন, এবং মুক্ত মানুষেরা যেন অপরকে মুক্ত হতে সাহায্য করেন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
दुष्ट लोग सज्जन (भले) बन जाएँ, और सज्जन लोग शांति प्राप्त करें। जो शांत हो चुके हैं वे दुनिया के बंधनों से मुक्त हो जाएँ, और जो मुक्त हो गए हैं वे दूसरों को भी मुक्त करें।
7. संस्कृतभावार्थः
अस्याम् अवनौ ये दुष्टाः सन्ति ते सदाचारिणः भवेयुः। ये सज्जनाः सन्ति ते मानसीं शान्तिं लभेरन्। ये शान्ताः सन्ति ते मोक्षं प्राप्नुयुः, तथा च ये मुक्ताः सन्ति ते अन्यान् जनान् अपि मोक्षमार्गे प्रेरयेयुः। एषा एव विश्वकल्याणस्य प्रार्थना।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
दुर्जनः सज्जनः भूयात् सज्जनः शान्तिमाप्नुयात्। शान्तो मुच्येत बन्धेभ्यो मुक्तश्चान्यान् विमोचयेत्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Garuḍa Purāṇa / Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"दुर्जनः सज्जनो भूयात् सज्जनः शान्तिमाप्नुयात्" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি विद्या বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Garuḍa Purāṇa / Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra. সহজ অর্থ: দুর্জন ব্যক্তিরা যেন সজ্জনে পরিণত হন এবং সজ্জনরা যেন শান্তি লাভ করেন। শান্ত চিত্তের মানুষেরা যেন সংসারের সকল বন্ধন থেকে মুক্ত হন, এবং মুক্ত মানুষেরা যেন অপরকে মুক্ত হতে সাহায্য করেন। বিদ্যা (Vidya) বা জ্ঞানই সর্বশ্রেষ্ঠ সম্পদ। বিদ্যা কখনও নষ্ট হয় না এবং যত বেশি বিতরণ করা যায় ততই বৃদ্ধি পায়। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: May the wicked become virtuous, and may the virtuous attain peace. May the peaceful be completely freed from worldly bonds, and may those who are liberated help free others. সংস্কৃত ভাষ্যঃ अस्याम् अवनौ ये दुष्टाः सन्ति ते सदाचारिणः भवेयुः। ये सज्जनाः सन्ति ते मानसीं शान्तिं लभेरन्। ये शान्ताः सन्ति ते मोक्षं प्राप्नुयुः, तथा च ये मुक्ताः सन्ति ते अन्यान् जनान् अपि मोक्षमार्गे प्रेरयेयुः। एषा एव विश्वकल्याणस्य प्रार्थना। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। এটি কেবল একটি শ্লোক নয়, বরং জীবনযাপনের এক অমূল্য নির্দেশিকা। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More विद्या Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this विद्या Sanskrit shloka?
May the wicked become virtuous, and may the virtuous attain peace. May the peaceful be completely freed from worldly bonds, and may those who are liberated help free others.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Garuḍa Purāṇa / Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra.