नारी Shloka 32 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः। पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः॥
2. বাংলা / Bengali Script
গুরুরগ্নির্দ্বিজাতীনাং বর্ণানাং ব্রাহ্মণো গুরুঃ। পতিরেকো গুরুঃ স্ত্রীণাং সর্বস্যাভ্যাগতো গুরুঃ॥
3. IAST (Transliteration)
gururagnirdvijātīnāṃ varṇānāṃ brāhmaṇo guruḥ | patireko guruḥ strīṇāṃ sarvasyābhyāgato guruḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
The sacred fire (Agni) is the Guru for the twice-born (spiritual seekers); the Brahmin (wise scholar) is the Guru for all the classes of society. The husband is the sole Guru for a devoted wife, and a guest (Abhyagata) is to be treated as a Guru by absolutely everyone.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
দ্বিজ বা সাধকদের গুরু হলো পবিত্র অগ্নি; সমাজের সকল বর্ণের মানুষের গুরু হলো জ্ঞানী ব্রাহ্মণ বা পণ্ডিত। সতী স্ত্রীর একমাত্র গুরু হলেন তাঁর স্বামী, এবং বাড়িতে আসা অতিথি হলেন সমাজের প্রত্যেকটি মানুষের কাছে গুরুর সমান পূজনীয়।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
द्विज (साधकों) के गुरु अग्निदेव हैं; सभी वर्णों (समाज के लोगों) के गुरु विद्वान ब्राह्मण हैं। पत्नी का एकमात्र गुरु उसका पति है, और घर आया हुआ अतिथि (मेहमान) सभी के लिए गुरु के समान सम्माननीय है।
7. संस्कृतभावार्थः
तपस्विनां कृते यज्ञाग्निः एव पूज्यः गुरुः अस्ति। सम्पूर्णसमाजस्य कृते वेदज्ञः पण्डितः मार्गदर्शकः गुरुः अस्ति। नारीणां कृते तासां पतिदेवः एव सर्वस्वं (गुरुः) अस्ति। तथा च यः कश्चित् अतिथिः गृहम् आगच्छति, सः सर्वेषां कृते गुरुवत् आदरणीयः भवति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः। पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 5.1
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি नारी বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Cāṇakya Nīti 5.1. সহজ অর্থ: দ্বিজ বা সাধকদের গুরু হলো পবিত্র অগ্নি; সমাজের সকল বর্ণের মানুষের গুরু হলো জ্ঞানী ব্রাহ্মণ বা পণ্ডিত। সতী স্ত্রীর একমাত্র গুরু হলেন তাঁর স্বামী, এবং বাড়িতে আসা অতিথি হলেন সমাজের প্রত্যেকটি মানুষের কাছে গুরুর সমান পূজনীয়। নারী বা স্ত্রীজাতি সম্পর্কিত এই সুভাষিতগুলি সমাজে নারীর মর্যাদা ও গুরুত্বকে তুলে ধরে। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: The sacred fire (Agni) is the Guru for the twice-born (spiritual seekers); the Brahmin (wise scholar) is the Guru for all the classes of society. The husband is the sole Guru for a devoted wife, and a guest (Abhyagata) is to be treated as a Guru by absolutely everyone. সংস্কৃত ভাষ্যঃ तपस्विनां कृते यज्ञाग्निः एव पूज्यः गुरुः अस्ति। सम्पूर्णसमाजस्य कृते वेदज्ञः पण्डितः मार्गदर्शकः गुरुः अस्ति। नारीणां कृते तासां पतिदेवः एव सर्वस्वं (गुरुः) अस्ति। तथा च यः कश्चित् अतिथिः गृहम् आगच्छति, सः सर्वेषां कृते गुरुवत् आदरणीयः भवति। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। প্রাচীন ঋষিদের এই অমৃত বাণী আমাদের জীবনকে আলোকিত করে এবং সঠিক পথ দেখায়। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More नारी Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this नारी Sanskrit shloka?
The sacred fire (Agni) is the Guru for the twice-born (spiritual seekers); the Brahmin (wise scholar) is the Guru for all the classes of society. The husband is the sole Guru for a devoted wife, and a guest (Abhyagata) is to be treated as a Guru by absolutely everyone.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 5.1.