हास्यम् Shloka 78 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
यस्य यस्य हि यो भावस्तेन तेन हि तं नरम्। अनुप्रविश्य मेधावी क्षिप्रमात्मवशं नयेत्॥
2. বাংলা / Bengali Script
যস্য যস্য হি যো ভাবস্তেন তেন হি তং নরম্। অনুপ্রবিশ্য মেধাবী ক্ষিপ্রমাত্মবশং নযেত্॥
3. IAST (Transliteration)
yasya yasya hi yo bhāvastena tena hi taṃ naram | anupraviśya medhāvī kṣipramātmavaśaṃ nayet ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Whatever a person's nature, desires, or inclinations might be, an intelligent man skillfully enters into that very mindset and quickly brings that person under his influence.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যে ব্যক্তির যেমন স্বভাব বা পছন্দ, একজন বুদ্ধিমান লোক ঠিক সেই স্বভাবের অনুকূল আচরণ করে বা তার মনের মতো কথা বলে খুব দ্রুত তাকে নিজের বশে নিয়ে আসেন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिस व्यक्ति का जैसा स्वभाव या रुचि हो, एक बुद्धिमान मनुष्य उसी के अनुसार व्यवहार करके (उसकी बातों में शामिल होकर) बहुत जल्दी उसे अपने वश (नियंत्रण) में कर लेता है।
7. संस्कृतभावार्थः
यस्य जनस्य यः स्वभावः अथवा विचारः भवति, बुद्धिमान् जनः तस्य विचारस्य एव समर्थनं कृत्वा तस्य मनसि प्रवेशं करोति। एवं कृत्वा सः तं जनं शीघ्रं स्वस्य अधीनं (वशं) करोति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
यस्य यस्य हि यो भावस्तेन तेन हि तं नरम्। अनुप्रविश्य मेधावी क्षिप्रमात्मवशं नयेत्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Pañcatantra, Mitrabheda
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"यस्य यस्य हि यो भावस्तेन तेन हि तं नरम्" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি हास्यम् বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Pañcatantra, Mitrabheda. সহজ অর্থ: যে ব্যক্তির যেমন স্বভাব বা পছন্দ, একজন বুদ্ধিমান লোক ঠিক সেই স্বভাবের অনুকূল আচরণ করে বা তার মনের মতো কথা বলে খুব দ্রুত তাকে নিজের বশে নিয়ে আসেন। হাস্যরস ও ব্যঙ্গের মাধ্যমে জীবনসত্য তুলে ধরা এই সুভাষিতগুলির বিশেষ বৈশিষ্ট্য। হাসি ও আনন্দ জীবনের অবিচ্ছেদ্য অংশ। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: Whatever a person's nature, desires, or inclinations might be, an intelligent man skillfully enters into that very mindset and quickly brings that person under his influence. সংস্কৃত ভাষ্যঃ यस्य जनस्य यः स्वभावः अथवा विचारः भवति, बुद्धिमान् जनः तस्य विचारस्य एव समर्थनं कृत्वा तस्य मनसि प्रवेशं करोति। एवं कृत्वा सः तं जनं शीघ्रं स्वस्य अधीनं (वशं) करोति। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। এই উপদেশটি মনে রাখা উচিত এবং নিজের জীবনে প্রয়োগ করার চেষ্টা করা উচিত। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More हास्यम् Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
Whatever a person's nature, desires, or inclinations might be, an intelligent man skillfully enters into that very mindset and quickly brings that person under his influence.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Pañcatantra, Mitrabheda.