हास्यम् Shloka 61 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
वाक्सायकैर्वदनान्निष्पतद्भिर्यया हतः शोचति रात्र्यहानि। परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तस्माद्धीरो नावसृजेत्परेषु॥
2. বাংলা / Bengali Script
বাক্সাযকৈর্বদনান্নিষ্পতদ্ভির্যযা হতঃ শোচতি রাত্র্যহানি। পরস্য নামর্মসু তে পতন্তি তস্মাদ্ধীরো নাবসৃজেত্পরেষু॥
3. IAST (Transliteration)
vāksāyakairvadanānniṣpatadbhiryayā hataḥ śocati rātryahāni | parasya nāmarmasu te patanti tasmāddhīro nāvasṛjetpareṣu ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
The arrows of speech that fly out of the mouth can wound a person so deeply that he grieves day and night. Such words strike the very vitals of another. Therefore, a wise man should never unleash such harsh words upon others.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
মুখ থেকে নিক্ষিপ্ত কথারূপ বাণ মানুষকে এমনভাবে আহত করে যে সে দিনরাত শোকে দগ্ধ হয়। সেই বাক্য অন্যের মর্মস্থলে আঘাত করে; তাই বুদ্ধিমান ব্যক্তির উচিত কখনোই অন্যের প্রতি এমন কঠোর বাক্য প্রয়োগ না করা।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
मुँह से निकलने वाले शब्द-रूपी बाण किसी व्यक्ति को इतना गहरा घाव देते हैं कि वह रात-दिन तड़पता रहता है। ये शब्द दूसरों के मर्म (हृदय) पर चोट करते हैं; इसलिए एक बुद्धिमान व्यक्ति को कभी भी दूसरों के लिए कठोर शब्द नहीं बोलने चाहिए।
7. संस्कृतभावार्थः
वाक्-बाणाः शरीरे प्रहारं न कुर्वन्ति परन्तु हृदये गभीरं व्रणं जनयन्ति। तस्मात् कारणात् धीरपुरुषेण अन्येषां मनसि कष्टप्रदं कटुवचनं कदापि न वक्तव्यम्।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
वाक्सायकैर्वदनान्निष्पतद्भिर्यया हतः शोचति रात्र्यहानि। परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तस्मात्धीरो नावसृजेत्परेषु।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Mahābhārata, Udyoga Parva 34.79
More हास्यम् Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
The arrows of speech that fly out of the mouth can wound a person so deeply that he grieves day and night. Such words strike the very vitals of another. Therefore, a wise man should never unleash such harsh words upon others.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Mahābhārata, Udyoga Parva 34.79.