हास्यम् Shloka 24 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
अज्ञाताकुलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित्। मार्जारस्य हि दोषेण हतो गृध्रः जरद्गवः॥
2. বাংলা / Bengali Script
অজ্ঞাতাকুলশীলস্য বাসো দেযো ন কস্যচিত্। মার্জারস্য হি দোষেণ হতো গৃধ্রঃ জরদ্গবঃ॥
3. IAST (Transliteration)
ajñātākulaśīlasya vāso deyo na kasyacit | mārjārasya hi doṣeṇa hato gṛdhraḥ jaradgavaḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
One should never give shelter to a stranger whose family background and character are completely unknown. It was entirely due to the fault (and wickedness) of the unknown cat that the innocent old vulture named Jaradgava was killed.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যাঁর বংশপরিচয় এবং স্বভাব-চরিত্র অজ্ঞাত, এমন কোনো ব্যক্তিকে কখনোই নিজের বাড়িতে আশ্রয় দেওয়া উচিত নয়। অজ্ঞাত পরিচয় এক বিড়ালের দোষেই জরদ্গব নামের নিরীহ ও বৃদ্ধ শকুনটিকে প্রাণ হারাতে হয়েছিল।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिसके कुल (परिवार) और स्वभाव (चरित्र) के बारे में कुछ भी पता न हो, ऐसे अनजान व्यक्ति को कभी भी अपने घर में ठहरने की जगह (आश्रय) नहीं देनी चाहिए। एक अनजान बिल्ली के दोष (पाप) के कारण ही जरद्गव नाम के एक निर्दोष बूढ़े गिद्ध को मारा गया था।
7. संस्कृतभावार्थः
यस्य अपरिचितजनस्य वंशस्य आचरणस्य च विषये किमपि न ज्ञायते, तस्मै कदापि निजगृहे आश्रयः न दातव्यः। यथा हितोपदेशस्य कथायां दुष्टमार्जारस्य सङ्गत्या तस्य च पापेन एकः वृद्धः निर्दोषः गृध्रः पक्षिभिः मारितः।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
अज्ञाताकुलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित्। मार्जारस्य हि दोषेण हतो गृध्रः जरद्गवः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa 1.55
10. বিস্তারিত বাংলা ব্যাখ্যা / Detailed Bengali Explanation
"अज्ञाताकुलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित्" - এটি একটি অমৃত সমান সুভাষিত। এই শ্লোকটি हास्यम् বিভাগের অন্তর্গত একটি মূল্যবান সংস্কৃত উপদেশ। এই সুভাষিতটির উৎস হল Hitopadeśa 1.55. সহজ অর্থ: যাঁর বংশপরিচয় এবং স্বভাব-চরিত্র অজ্ঞাত, এমন কোনো ব্যক্তিকে কখনোই নিজের বাড়িতে আশ্রয় দেওয়া উচিত নয়। অজ্ঞাত পরিচয় এক বিড়ালের দোষেই জরদ্গব নামের নিরীহ ও বৃদ্ধ শকুনটিকে প্রাণ হারাতে হয়েছিল। হাস্যরস ও ব্যঙ্গের মাধ্যমে জীবনসত্য তুলে ধরা এই সুভাষিতগুলির বিশেষ বৈশিষ্ট্য। হাসি ও আনন্দ জীবনের অবিচ্ছেদ্য অংশ। এই শ্লোকটির ইংরেজি ব্যাখ্যা: One should never give shelter to a stranger whose family background and character are completely unknown. It was entirely due to the fault (and wickedness) of the unknown cat that the innocent old vulture named Jaradgava was killed. সংস্কৃত ভাষ্যঃ यस्य अपरिचितजनस्य वंशस्य आचरणस्य च विषये किमपि न ज्ञायते, तस्मै कदापि निजगृहे आश्रयः न दातव्यः। यथा हितोपदेशस्य कथायां दुष्टमार्जारस्य सङ्गत्या तस्य च पापेन एकः वृद्धः निर्दोषः गृध्रः पक्षिभिः मारितः। এই ভাষ্যটি থেকে শ্লোকটির গভীর তাৎপর্য উপলব্ধি করা যায়। এটি কেবল একটি শ্লোক নয়, বরং জীবনযাপনের এক অমূল্য নির্দেশিকা। প্রাচীন ভারতীয় সংস্কৃত সাহিত্যের এই অমূল্য রত্নটি শতাব্দীর পর শতাব্দী ধরে মানুষকে পথ দেখিয়ে আসছে। সংস্কৃত ভাষার এই শ্লোকটি শুধু কবিতাই নয়, এটি এক একটি জীবনদর্শন। প্রতিটি শব্দের গভীরে লুকিয়ে আছে চিরন্তন সত্য। এই সুভাষিতটি পাঠ করলে মনের মধ্যে নতুন চেতনার সঞ্চার হয় এবং জীবন সম্পর্কে দৃষ্টিভঙ্গি পরিবর্তিত হয়।
More हास्यम् Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
One should never give shelter to a stranger whose family background and character are completely unknown. It was entirely due to the fault (and wickedness) of the unknown cat that the innocent old vulture named Jaradgava was killed.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa 1.55.