धर्मः Shloka 48 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
गुणा गुणज्ञेषु गुणा भवन्ति ते निर्गुणं प्राप्य भवन्ति दोषाः। सुस्वादुतोया प्रभवन्ति नद्यः समुद्रमासाद्य भवन्त्यपेयाः॥
2. বাংলা / Bengali Script
গুণা গুণজ্ঞেষু গুণা ভবন্তি তে নির্গুণং প্রাপ্য ভবন্তি দোষাঃ। সুস্বাদুতোযা প্রভবন্তি নদ্যঃ সমুদ্রমাসাদ্য ভবন্ত্যপেযাঃ॥
3. IAST (Transliteration)
guṇā guṇajñeṣu guṇā bhavanti te nirguṇaṃ prāpya bhavanti doṣāḥ | susvādutoyā prabhavanti nadyaḥ samudramāsādya bhavantyapeyāḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Virtues remain virtues only when they are with those who appreciate virtues. But when those same virtues reach a person devoid of merit, they turn into flaws. Rivers flow down with sweet, drinkable water, but upon reaching the ocean, they become undrinkable.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
গুণ ততক্ষণই গুণ থাকে, যতক্ষণ তা গুণী মানুষের মধ্যে থাকে। কিন্তু গুণহীন মানুষের কাছে গেলে সেই গুণগুলি দোষে পরিণত হয়। যেমন নদীগুলি সুমিষ্ট জল নিয়ে প্রবাহিত হয়, কিন্তু সমুদ্রে পতিত হওয়ার পর সেই জল আর পানের যোগ্য থাকে না।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
गुण जब तक गुणवानों के पास रहते हैं, तब तक वे गुण ही कहलाते हैं। परन्तु निर्गुण (गुणहीन) व्यक्ति को प्राप्त होकर वे ही गुण दोष बन जाते हैं। जैसे नदियाँ मीठे जल वाली उत्पन्न होती हैं, परन्तु समुद्र में मिलकर वे पीने योग्य नहीं रह जातीं।
7. संस्कृतभावार्थः
यदा गुणाः योग्यजनेषु सन्ति, तदा तेषां महत्त्वं भवति। परन्तु यदि ते एव गुणाः अयोग्यं मूर्खं वा जनं प्राप्नुवन्ति, तर्हि ते दोषरूपेण परिणमन्ति। यथा नद्याः जलं मधुरं भवति, परन्तु सागरेण सह मिलित्वा तदेव जलं लवणयुक्तम् अपेयं च भवति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
गुणा गुणज्ञेषु गुणा भवन्ति ते निर्गुणं प्राप्य भवन्ति दोषाः। सुस्वादुतोया प्रभवन्ति नद्यः समुद्रमासाद्य भवन्त्यपेयाः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa, Prastāvikā 47
More धर्मः Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Virtues remain virtues only when they are with those who appreciate virtues. But when those same virtues reach a person devoid of merit, they turn into flaws. Rivers flow down with sweet, drinkable water, but upon reaching the ocean, they become undrinkable.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa, Prastāvikā 47.