← Previous: Verse 58Next: Verse 60 →

नारी Shloka 59 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
प्रलये भिन्नमर्यादा भवन्ति किल सागराः। सागरा भेदमिच्छन्ति प्रलयेऽपि न साधवः॥
2. বাংলা / Bengali Script
প্রলযে ভিন্নমর্যাদা ভবন্তি কিল সাগরাঃ। সাগরা ভেদমিচ্ছন্তি প্রলযেঽপি ন সাধবঃ॥
3. IAST (Transliteration)
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ | sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
At the time of universal destruction (Pralaya), even the mighty oceans break their boundaries and overflow. The oceans may cross their limits, but noble, virtuous people never cross the bounds of righteousness, even in the face of catastrophic ruin.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
মহাপ্রলয়ের সময় বিশাল সমুদ্রও নিজের সীমা বা মর্যাদা লঙ্ঘন করে স্থলভাগকে প্লাবিত করে দেয়। সমুদ্র প্রলয়কালে সীমা ছাড়িয়ে যেতে পারে, কিন্তু সাধু বা সজ্জন ব্যক্তিরা ঘোর সংকটেও কখনো ন্যায়ের সীমা বা মর্যাদা লঙ্ঘন করেন না।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
प्रलय के समय विशाल समुद्र भी अपनी मर्यादा (सीमा) को तोड़ देते हैं। समुद्र भले ही अपनी सीमाएँ लाँघ जाएँ, परन्तु सज्जन पुरुष महाविनाश (प्रलय) के समय में भी अपनी मर्यादा और धर्म का उल्लंघन नहीं करते।
7. संस्कृतभावार्थः
यदा प्रलयः आगच्छति तदा महासागराः अपि स्वसीमां त्यक्त्वा जलप्लावनं कुर्वन्ति। परन्तु सज्जनानां धैर्यम् एतावत् दृढं भवति यत् ते प्रलयकाले (भयंकरे सङ्कटे) अपि स्वधर्मस्य मर्यादां न त्यजन्ति। ते सागरात् अपि गम्भीराः सन्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
प्रलये सागराः भिन्नमर्यादाः भवन्ति किल। सागराः भेदम् इच्छन्ति; साधवः प्रलये अपि भेदम् न इच्छन्ति।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 3.6 / Hitopadeśa

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this नारी Sanskrit shloka?
At the time of universal destruction (Pralaya), even the mighty oceans break their boundaries and overflow. The oceans may cross their limits, but noble, virtuous people never cross the bounds of righteousness, even in the face of catastrophic ruin.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 3.6 / Hitopadeśa.