← Previous: Verse 80Next: Verse 82 →

हास्यम् Shloka 81 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
आपदर्थे धनं रक्षेच्छ्रीमतां कुत आपदः। कदाचिच्चलिता लक्ष्मीः सञ्चितोऽपि विनश्यति॥
2. বাংলা / Bengali Script
আপদর্থে ধনং রক্ষেচ্ছ্রীমতাং কুত আপদঃ। কদাচিচ্চলিতা লক্ষ্মীঃ সঞ্চিতোঽপি বিনশ্যতি॥
3. IAST (Transliteration)
āpadarthe dhanaṃ rakṣecchrīmatāṃ kuta āpadaḥ | kadāciccalitā lakṣmīḥ sañcito'pi vinaśyati ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
One should save wealth against future calamities. (One might ask) "How can calamities strike the wealthy?" The answer is that fortune is fickle; when wealth departs, even accumulated hoards can be destroyed.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
বিপদের দিনের জন্য ধন সঞ্চয় করা উচিত। কেউ বলতে পারে, "ধনীদের আবার বিপদ কী?" কিন্তু লক্ষ্মী অত্যন্ত চঞ্চলা; একবার ভাগ্য বিরূপ হলে সঞ্চিত বিপুল ধনও নষ্ট হয়ে যেতে পারে।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
विपत्ति के लिए धन की रक्षा (संचय) करनी चाहिए। (कोई पूछ सकता है) "धनवानों को विपत्ति कहाँ?" परन्तु लक्ष्मी चंचल है; यदि भाग्य पलट जाए, तो इकट्ठा किया हुआ अपार धन भी नष्ट हो जाता है।
7. संस्कृतभावार्थः
सङ्कटकालार्थं धनस्य सञ्चयः करणीयः। यदि कश्चित् चिन्तयेत् यत् 'अहं धनिकः अस्मि, मम किम् आपत्?' तर्हि तस्य विचारः भ्रान्तः। यतो हि लक्ष्मीः चञ्चला अस्ति, यदा सा गच्छति तदा सञ्चितं धनम् अपि नश्यति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
आपदर्थे धनं रक्षेच्छ्रीमतां कुत आपदः। कदाचिच्चलिता लक्ष्मीः सञ्चितः अपि विनश्यति।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 1.7

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
One should save wealth against future calamities. (One might ask) "How can calamities strike the wealthy?" The answer is that fortune is fickle; when wealth departs, even accumulated hoards can be destroyed.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 1.7.