← Previous: Verse 76Next: Verse 78 →

हास्यम् Shloka 77 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
यस्य तस्य प्रसूतोऽपि गुणवान् पूज्यते नरः। धनुर्वंशविशुद्धोऽपि निर्गुणः किं करिष्यति॥
2. বাংলা / Bengali Script
যস্য তস্য প্রসূতোঽপি গুণবান্ পূজ্যতে নরঃ। ধনুর্বংশবিশুদ্ধোঽপি নির্গুণঃ কিং করিষ্যতি॥
3. IAST (Transliteration)
yasya tasya prasūto'pi guṇavān pūjyate naraḥ | dhanurvaṃśaviśuddho'pi nirguṇaḥ kiṃ kariṣyati ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
A man of virtue is respected and honored no matter whose family or lineage he is born into. What good is a bow made of the purest, highest-quality bamboo (Vamsha/lineage) if it lacks a string (Guna/virtue)? (Note the brilliant pun on Vamsha = bamboo/lineage, and Guna = string/virtue).
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
গুণবান ব্যক্তি যে বংশেই জন্মগ্রহণ করুন না কেন, তিনি সর্বদাই পূজিত বা সম্মানিত হন। যে ধনুক অত্যন্ত বিশুদ্ধ বাঁশ (বা বংশ) দিয়ে তৈরি অথচ তার ছিলা বা গুণ নেই, সেই ধনুক দিয়ে কী কাজ হবে? (অর্থাৎ গুণহীন উচ্চবংশীয় ব্যক্তি মূল্যহীন)।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
गुणवान मनुष्य चाहे जिस किसी (नीचे या सामान्य) कुल में उत्पन्न हुआ हो, वह पूजा (सम्मानित) जाता है। जैसे वह धनुष जो सबसे शुद्ध बाँस (वंश) से बना हो, लेकिन यदि उसमें डोरी (गुण) न हो, तो वह क्या करेगा?
7. संस्कृतभावार्थः
गुणवान् पुरुषः कस्मिन् अपि कुले जातः भवेत्, समाजे तस्य आदरः भवति एव। अत्र श्लेषालङ्कारः अस्ति—यथा उत्तमं 'वंशं' (वेणुम्) प्राप्य अपि धनुः 'निर्मातुं' 'गुणः' (रज्जुः) आवश्यकः, तथैव उच्च-'वंशे' जातः अपि जनः यदि 'निर्गुणः' (सद्गुणरहितः) अस्ति तर्हि सः व्यर्थः।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
यस्य तस्य प्रसूतः अपि गुणवान् पूज्यते नरः। धनुर्वंशविशुद्धः अपि निर्गुणः किं करिष्यति।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa, Mitralābha 1.140

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
A man of virtue is respected and honored no matter whose family or lineage he is born into. What good is a bow made of the purest, highest-quality bamboo (Vamsha/lineage) if it lacks a string (Guna/virtue)? (Note the brilliant pun on Vamsha = bamboo/lineage, and Guna = string/virtue).
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa, Mitralābha 1.140.