हास्यम् Shloka 25 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम्। कष्टात् कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
কষ্টং চ খলু মূর্খত্বং কষ্টং চ খলু যৌবনম্। কষ্টাত্ কষ্টতরং চৈব পরগেহনিবাসনম্॥
3. IAST (Transliteration)
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam | kaṣṭāt kaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Foolishness is indeed painful, and youth (due to its restlessness and reckless passions) is also painful. But far more painful than the most painful things is having to live in another person's house (living in dependence).
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
মূর্খতা অবশ্যই অত্যন্ত কষ্টকর, এবং যৌবনের চাঞ্চল্যও অনেক সময় কষ্টের কারণ হয়। কিন্তু অপরের বাড়িতে আশ্রয় নিয়ে বা পরাধীন হয়ে জীবন কাটানো হলো পৃথিবীর সমস্ত কষ্টের চেয়েও সবচেয়ে বেশি যন্ত্রণাদায়ক।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
मूर्खता वास्तव में बहुत कष्टदायक है, और जवानी (का भटकाव और चंचलता) भी कष्टदायक है। परन्तु इन सभी कष्टों से भी भयानक और बड़ा कष्ट है—पराये घर में (दूसरों के आश्रित होकर) रहना।
7. संस्कृतभावार्थः
अज्ञानम् (मूर्खता) अतीव कष्टदायकं भवति। यौवनकालस्य मोहः चञ्चलता च अपि दुःखं जनयति। परन्तु पराश्रितः भूत्वा अन्यस्य गृहे निवासकरणम् एताभ्यां कष्टतराभ्याम् अपि महाकष्टदायकं भवति। स्वाधीनता एव परमं सुखम्।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम्। कष्टात् कष्टतरं च एव परगेहनिवासनम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 2.14
More हास्यम् Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
Foolishness is indeed painful, and youth (due to its restlessness and reckless passions) is also painful. But far more painful than the most painful things is having to live in another person's house (living in dependence).
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 2.14.