← Previous: Verse 81Next: Verse 83 →

धर्मः Shloka 82 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
येषां न विद्या न तपो न दानं ज्ञानं न शीलं न गुणो न धर्मः। ते मर्त्यलोके भुवि भारभूता मनुष्यरूपेण मृगाश्चरन्ति॥
2. বাংলা / Bengali Script
যেষাং ন বিদ্যা ন তপো ন দানং জ্ঞানং ন শীলং ন গুণো ন ধর্মঃ। তে মর্ত্যলোকে ভুবি ভারভূতা মনুষ্যরূপেণ মৃগাশ্চরন্তি॥
3. IAST (Transliteration)
yeṣāṃ na vidyā na tapo na dānaṃ jñānaṃ na śīlaṃ na guṇo na dharmaḥ | te martyaloke bhuvi bhārabhūtā manuṣyarūpeṇa mṛgāścaranti ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Those who possess neither knowledge nor austerity, neither charity nor wisdom, neither good character, virtue, nor dharma—they are merely a burden on this mortal earth, wandering around as beasts in the form of humans.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যাঁদের বিদ্যা নেই, তপস্যা নেই, দানশীলতা নেই; যাঁদের জ্ঞান, সচ্চরিত্র, গুণ বা ধর্ম—এর কোনোটিই নেই, তাঁরা এই মর্ত্যলোকে পৃথিবীর কাছে বোঝাস্বরূপ। তাঁরা মানুষের রূপ ধারণ করে আসলে পশুর মতোই বিচরণ করছেন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिनके पास न विद्या है, न तप, न दान, न ज्ञान, न शील (सदाचार), न कोई गुण और न ही धर्म है—वे इस मृत्युलोक (पृथ्वी) पर भार के समान हैं और मनुष्य के रूप में पशु बनकर ही घूम रहे हैं।
7. संस्कृतभावार्थः
येषु जनेषु विद्या, तपः, दानं, ज्ञानं, उत्तमचरित्रं, सद्गुणाः धर्मः च नास्ति, ते जनाः अस्यां पृथिव्यां केवलं भारस्वरूपाः सन्ति। ते पशवः इव सन्ति, केवलं तेषां शरीरं मनुष्यस्य अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
येषां न विद्या न तपो न दानं ज्ञानं न शीलं न गुणो न धर्मः। ते मर्त्यलोके भुवि भारभूता मनुष्यरूपेण मृगाश्चरन्ति।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Bhartṛhari, Nītiśataka 13

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Those who possess neither knowledge nor austerity, neither charity nor wisdom, neither good character, virtue, nor dharma—they are merely a burden on this mortal earth, wandering around as beasts in the form of humans.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Bhartṛhari, Nītiśataka 13.