← Previous: Verse 78Next: Verse 80 →

धर्मः Shloka 79 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम्। एतद् विद्यात् समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः॥
2. বাংলা / Bengali Script
সর্বং পরবশং দুঃখং সর্বমাত্মবশং সুখম্। এতদ্ বিদ্যাত্ সমাসেন লক্ষণং সুখদুঃখযোঃ॥
3. IAST (Transliteration)
sarvaṃ paravaśaṃ duḥkhaṃ sarvamātmavaśaṃ sukham | etad vidyāt samāsena lakṣaṇaṃ sukhaduḥkhayoḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Everything that is under the control of others brings sorrow; everything that is under one's own control brings happiness. One should know this, in brief, as the definition of happiness and sorrow.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যা কিছু অন্যের বশীভূত বা পরাধীন, তাতেই দুঃখ; এবং যা কিছু নিজের আয়ত্তে বা স্বাধীন, তাতেই সুখ। সংক্ষেপে, এটিকেই সুখ ও দুঃখের প্রকৃত লক্ষণ বলে জানা উচিত।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जो कुछ भी दूसरों के वश (नियंत्रण) में है, वह दुःख है; और जो कुछ अपने वश (नियंत्रण) में है, वही सुख है। संक्षेप में इसे ही सुख और दुःख का लक्षण (परिभाषा) समझना चाहिए।
7. संस्कृतभावार्थः
यदा मनुष्यः अन्यस्य अधीनः भवति, तदा सः दुःखम् एव प्राप्नोति। यदा च सः स्वाधीनः भवति, तदा सः सुखं प्राप्नोति। सङ्क्षेपेण एतद् एव सुखस्य दुःखस्य च स्वरूपम् अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम्। एतद् विद्यात् समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Manusmṛti 4.160

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Everything that is under the control of others brings sorrow; everything that is under one's own control brings happiness. One should know this, in brief, as the definition of happiness and sorrow.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Manusmṛti 4.160.