← Previous: Verse 75Next: Verse 77 →

धर्मः Shloka 76 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
नाभिषेको न संस्कारः सिंहस्य क्रियते मृगैः। विक्रमार्जितराज्यस्य स्वयमेव मृगेंद्रता॥
2. বাংলা / Bengali Script
নাভিষেকো ন সংস্কারঃ সিংহস্য ক্রিযতে মৃগৈঃ। বিক্রমার্জিতরাজ্যস্য স্বযমেব মৃগেংদ্রতা॥
3. IAST (Transliteration)
nābhiṣeko na saṃskāraḥ siṃhasya kriyate mṛgaiḥ | vikramārjitarājyasya svayameva mṛgeṃdratā ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
The animals of the forest do not perform a formal coronation or consecration ceremony for the lion. By acquiring the kingdom through his own valor, the lion naturally assumes the position of the king of beasts.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
বনের পশুরা একত্রিত হয়ে সিংহের কোনো অভিষেক বা রাজ্যাভিষেক অনুষ্ঠান করে না। নিজের বিক্রম বা পরাক্রমের দ্বারাই রাজত্ব অর্জন করে সিংহ নিজে থেকেই পশুরাজ পদ লাভ করে।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जंगल के पशु शेर का कोई राज्याभिषेक या संस्कार नहीं करते। अपने ही पराक्रम और बल से राज्य प्राप्त करने के कारण, शेर में पशुओं के राजा होने का अधिकार स्वयं ही आ जाता है।
7. संस्कृतभावार्थः
वने अन्ये पशवः मिलित्वा सिंहस्य राज्याभिषेकं न कुर्वन्ति। सिंहः निजशक्त्या पराक्रमेण च स्वराज्यं प्राप्नोति, अतः सः स्वभावात् एव पशूनां राजा (मृगेन्द्रः) भवति। योग्यः जनः स्वपराक्रमेण पदं प्राप्नोति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
नाभिषेको न संस्कारः सिंहस्य क्रियते मृगैः। विक्रमार्जितराज्यस्य स्वयमेव मृगेंद्रता।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra (Nīti section)

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
The animals of the forest do not perform a formal coronation or consecration ceremony for the lion. By acquiring the kingdom through his own valor, the lion naturally assumes the position of the king of beasts.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra (Nīti section).