धर्मः Shloka 70 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
अतिरूपाद्धृता सीता अतिगर्वाच्च रावणः। अतिदानाद्बलिर्बद्धो ह्यति सर्वत्र वर्जयेत्॥
2. বাংলা / Bengali Script
অতিরূপাদ্ধৃতা সীতা অতিগর্বাচ্চ রাবণঃ। অতিদানাদ্বলির্বদ্ধো হ্যতি সর্বত্র বর্জযেত্॥
3. IAST (Transliteration)
atirūpāddhṛtā sītā atigarvācca rāvaṇaḥ | atidānādbalirbaddho hyati sarvatra varjayet ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Sita was abducted because of extreme beauty; Ravana was destroyed due to extreme pride. King Bali was bound (by Vamana) because of extreme charity. Therefore, extremes (excess) should be avoided everywhere.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
অতিরিক্ত রূপের কারণেই সীতা অপহৃতা হয়েছিলেন; অতিরিক্ত অহংকারের কারণেই রাবণের পতন হয়েছিল। আর অতিরিক্ত দানের কারণেই বলিরাজাকে পাতালে বন্দি হতে হয়েছিল। তাই সর্বত্র 'অতিরিক্ত' বা বাড়াবাড়ি বর্জন করা উচিত।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
अत्यधिक सुंदरता के कारण सीता का हरण हुआ; अत्यधिक घमंड के कारण रावण मारा गया। अत्यधिक दान देने के कारण राजा बलि को बाँधा गया। इसलिए 'अति' (किसी भी चीज़ की अधिकता) को हर जगह छोड़ देना चाहिए।
7. संस्कृतभावार्थः
अत्युत्कृष्टसौन्दर्यस्य कारणात् सीतायाः हरणम् अभवत्। रावणस्य विनाशः तस्य अतिशयगर्वस्य कारणात् अभवत्। बलिराजः अपि स्वस्य अतिदानस्वभावात् एव बन्धनं प्राप्तवान्। अतः कुत्रचित् अपि 'अति' (सीमातिक्रमणम्) न करणीयम्।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
अतिरूपाद्धृता सीता अतिगर्वाच्च रावणः। अतिदानाद्बलिर्बद्धो ह्यति सर्वत्र वर्जयेत्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra / Popular Nīti verse
More धर्मः Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Sita was abducted because of extreme beauty; Ravana was destroyed due to extreme pride. King Bali was bound (by Vamana) because of extreme charity. Therefore, extremes (excess) should be avoided everywhere.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra / Popular Nīti verse.