धर्मः Shloka 69 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
कोकिलानां स्वरो रूपं स्त्रीणां रूपं पतिव्रतम्। विद्या रूपं कुरूपाणां क्षमा रूपं तपस्विनाम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
কোকিলানাং স্বরো রূপং স্ত্রীণাং রূপং পতিব্রতম্। বিদ্যা রূপং কুরূপাণাং ক্ষমা রূপং তপস্বিনাম্॥
3. IAST (Transliteration)
kokilānāṃ svaro rūpaṃ strīṇāṃ rūpaṃ pativratam | vidyā rūpaṃ kurūpāṇāṃ kṣamā rūpaṃ tapasvinām ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
The beauty of a cuckoo lies in its sweet voice; the beauty of a woman lies in her fidelity and devotion to her husband. Knowledge is the beauty of those who are physically unattractive, and forgiveness is the beauty of ascetics.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
কোকিলের প্রকৃত রূপ বা সৌন্দর্য হলো তার মিষ্টি কণ্ঠস্বর; নারীর প্রকৃত সৌন্দর্য হলো তাঁর সতীত্ব বা পতিভক্তি। কুৎসিত বা চেহারায় অসুন্দর ব্যক্তির সৌন্দর্য হলো তাঁর বিদ্যা, এবং তপস্বীর সৌন্দর্য হলো তাঁর ক্ষমাশীলতা।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
कोयलों का रूप (सुंदरता) उनकी मीठी आवाज़ है; स्त्रियों का रूप उनका पतिव्रत धर्म है। कुरूप (बदसूरत) लोगों की सुंदरता उनकी विद्या है, और तपस्वियों का रूप (सौंदर्य) उनकी क्षमा है।
7. संस्कृतभावार्थः
कोकिलस्य सौन्दर्यं तस्य मधुरध्वनौ अस्ति। नारीणां सौन्दर्यं पातिव्रत्यधर्मे अस्ति। यः जनः रूपवान् नास्ति, विद्या एव तस्य अलङ्कारः भवति। तथा च मुनीनां सौन्दर्यं क्षमागुणः एव अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
कोकिलानां स्वरो रूपं स्त्रीणां रूपं पतिव्रतम्। विद्या रूपं कुरूपाणां क्षमा रूपं तपस्विनाम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 3.9
More धर्मः Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
The beauty of a cuckoo lies in its sweet voice; the beauty of a woman lies in her fidelity and devotion to her husband. Knowledge is the beauty of those who are physically unattractive, and forgiveness is the beauty of ascetics.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 3.9.