← Previous: Verse 11Next: Verse 13 →

धर्मः Shloka 12 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
तर्कोऽप्रतिष्ठः श्रुतयो विभिन्ना नैको मुनिर्यस्य वचः प्रमाणम्। धर्मस्य तत्त्वं निहितं गुहायां महाजनो येन गतः स पन्थाः॥
2. বাংলা / Bengali Script
তর্কোঽপ্রতিষ্ঠঃ শ্রুতযো বিভিন্না নৈকো মুনির্যস্য বচঃ প্রমাণম্। ধর্মস্য তত্ত্বং নিহিতং গুহাযাং মহাজনো যেন গতঃ স পন্থাঃ॥
3. IAST (Transliteration)
tarko'pratiṣṭhaḥ śrutayo vibhinnā naiko muniryasya vacaḥ pramāṇam | dharmasya tattvaṃ nihitaṃ guhāyāṃ mahājano yena gataḥ sa panthāḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Logic is ungrounded; the scriptures are diverse; there is no single sage whose word is the absolute authority. The true essence of Dharma is hidden in the deepest cave (of the heart/mystery). Therefore, the path walked by great souls is the only true path.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
তর্ক ভিত্তিহীন; শাস্ত্রসমূহের মতবাদ পরস্পর ভিন্ন; এমন কোনো একক মুনি নেই যাঁর বাক্য চূড়ান্ত প্রমাণ। ধর্মের গূঢ় তত্ত্ব গুহায় (অজ্ঞাত স্থানে বা হৃদয়ে) নিহিত রয়েছে। তাই মহৎ ব্যক্তিগণ যে পথে হেঁটেছেন, সেটিই প্রকৃত পথ।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
तर्क अप्रतिष्ठित (अस्थिर) है; श्रुतियाँ (वेद-शास्त्र) भिन्न-भिन्न हैं; ऐसा कोई एक मुनि नहीं जिसका वचन ही एकमात्र प्रमाण हो। धर्म का तत्त्व गुहा (हृदय या रहस्य) में छिपा है। अतः महापुरुष जिस मार्ग पर चले हैं, वही सच्चा मार्ग है।
7. संस्कृतभावार्थः
तर्केण कश्चित् निश्चितः सिद्धान्तः न प्राप्यते, वेदशास्त्राणां मतानि अपि भिन्नानि सन्ति। कोऽपि एकः मुनिः नास्ति यस्य वचनं सर्वमान्यं स्यात्। धर्मस्य रहस्यम् अतीव गहनम् अस्ति। तस्मात् महापुरुषाः येन मार्गेण गताः, स एव धर्ममार्गः अनुसरणीयः।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
तर्कः प्रतिष्ठः श्रुतयो विभिन्ना नैको मुनिर्यस्य वचः प्रमाणम्। धर्मस्य तत्त्वं निहितं गुहायां महाजनः येन गतः स पन्थाः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Mahābhārata, Vana Parva 312.115 (Yakṣa Praśna)

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Logic is ungrounded; the scriptures are diverse; there is no single sage whose word is the absolute authority. The true essence of Dharma is hidden in the deepest cave (of the heart/mystery). Therefore, the path walked by great souls is the only true path.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Mahābhārata, Vana Parva 312.115 (Yakṣa Praśna).