विद्या Shloka 64 — Sanskrit with Meaning
Open in full site →1. संस्कृतम् (देवनागरी)
न निर्मितो केन न दृष्टपूर्वः न श्रूयते हेममयः कुरङ्गः। तथापि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः॥
2. বাংলা / Bengali Script
ন নির্মিতো কেন ন দৃষ্টপূর্বঃ ন শ্রূযতে হেমমযঃ কুরঙ্গঃ। তথাপি তৃষ্ণা রঘুনন্দনস্য বিনাশকালে বিপরীতবুদ্ধিঃ॥
3. IAST (Transliteration)
na nirmito kena na dṛṣṭapūrvaḥ na śrūyate hemamayaḥ kuraṅgaḥ | tathāpi tṛṣṇā raghunandanasya vināśakāle viparītabuddhiḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
No one has ever created a golden deer, no one has ever seen one, nor has anyone ever heard of such a creature existing. Yet, Sri Rama harbored a deep desire to catch it. Indeed, when destruction is imminent, the intellect becomes perverted.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
সোনার হরিণ কেউ কখনো তৈরি করেনি, কেউ তা আগে দেখেনি, এমনকি সোনার হরিণ হয় বলে কেউ কখনো শোনেওনি। তা সত্ত্বেও শ্রীরামচন্দ্রের মনে সেই হরিণ পাওয়ার প্রবল তৃষ্ণা জেগেছিল। সত্যিই, বিনাশ বা বিপদের সময় মানুষের বুদ্ধি বিপরীত দিকে চালিত হয়।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
सोने का हिरण न तो किसी ने बनाया है, न पहले कभी किसी ने देखा है और न ही सुना है। फिर भी श्रीराम के मन में उसे पाने की लालसा पैदा हो गई। सच ही है, विनाश का समय आने पर बुद्धि विपरीत (उल्टी) हो जाती है।
7. संस्कृतभावार्थः
सुवर्णनिर्मितः मृगः संसारे न सम्भवति, कोऽपि तं न दृष्टवान् न च श्रुतवान्। तथापि श्रीरामचन्द्रस्य तस्मिन् मृगे मोहः जातः। सत्यम् उक्तम्—यदा सङ्कटकालः आगच्छति, तदा महताम् अपि प्रज्ञा विपरीता भवति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
न निर्मितो केन न दृष्टपूर्वः न श्रूयते हेममयः कुरङ्गः। तथापि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa / Pañcatantra
More विद्या Shlokas
Frequently Asked Questions
What is the meaning of this विद्या Sanskrit shloka?
No one has ever created a golden deer, no one has ever seen one, nor has anyone ever heard of such a creature existing. Yet, Sri Rama harbored a deep desire to catch it. Indeed, when destruction is imminent, the intellect becomes perverted.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa / Pañcatantra.