← Previous: Verse 30Next: Verse 32 →

नारी Shloka 31 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
एकाकिना तपो द्वाभ्यां पठनं गायनं त्रिभिः। चतुर्भिर्गमनं क्षेत्रे पञ्चभिर्बहुभी रणः॥
2. বাংলা / Bengali Script
একাকিনা তপো দ্বাভ্যাং পঠনং গাযনং ত্রিভিঃ। চতুর্ভির্গমনং ক্ষেত্রে পঞ্চভির্বহুভী রণঃ॥
3. IAST (Transliteration)
ekākinā tapo dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ | caturbhirgamanaṃ kṣetre pañcabhirbahubhī raṇaḥ ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Penance should be performed alone; studying should be done by two (to discuss); singing is best done by three. Walking on a journey should be done by four (for safety), agricultural work by five, and a war must be fought with many.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
তপস্যা বা ধ্যান সর্বদা একাকী করা উচিত; পড়াশোনা বা শাস্ত্রালোচনা দুজন মিলে করা ভালো। গান গাওয়া তিনজনে মিলে ভালো জমে; কোনো পথে যাত্রা করার সময় চারজন থাকা নিরাপদ; কৃষিকাজের জন্য পাঁচজন লোক উপযুক্ত, এবং যুদ্ধ করতে গেলে বহু মানুষের প্রয়োজন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
तपस्या अकेले ही करनी चाहिए; पढ़ाई (अध्ययन) दो लोगों को मिलकर करनी चाहिए; और गायन तीन लोगों को करना चाहिए। रास्ते पर यात्रा चार लोगों को मिलकर करनी चाहिए; खेती पाँच लोगों को, और युद्ध बहुत सारे लोगों के साथ मिलकर करना चाहिए।
7. संस्कृतभावार्थः
कस्य कार्यस्य कृते कियन्तः जनाः आवश्यकाः इति नीतिः वदति—ईश्वरस्य ध्यानम् एकाकी भूत्वा एव करणीयम्। पठनपाठनार्थं द्वौ जनौ पर्याप्तौ। सङ्गीतस्य कृते त्रयः जनाः, यात्रायां रक्षणार्थं चत्वारः जनाः, कृषिकार्यार्थं पञ्च, तथा च युद्धार्थं विशालसेना (बहवः जनाः) आवश्यकी अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
एकाकिना तपो द्वाभ्यां पठनं गायनं त्रिभिः। चतुर्भिर्गमनं क्षेत्रे पञ्चभिर्बहुभी रणः।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 4.10

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this नारी Sanskrit shloka?
Penance should be performed alone; studying should be done by two (to discuss); singing is best done by three. Walking on a journey should be done by four (for safety), agricultural work by five, and a war must be fought with many.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 4.10.