← Previous: Verse 26Next: Verse 28 →

धर्मः Shloka 27 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
आपदर्थं धनं रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैरपि। आत्मानं सततं रक्षेद् दारैरपि धनैरपि॥
2. বাংলা / Bengali Script
আপদর্থং ধনং রক্ষেদ্ দারান্ রক্ষেদ্ ধনৈরপি। আত্মানং সততং রক্ষেদ্ দারৈরপি ধনৈরপি॥
3. IAST (Transliteration)
āpadarthaṃ dhanaṃ rakṣed dārān rakṣed dhanairapi | ātmānaṃ satataṃ rakṣed dārairapi dhanairapi ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
One should save wealth for times of calamity; one should protect one's wife even at the cost of one's wealth. However, one should protect oneself (one's soul/righteousness) constantly, even at the cost of one's wife and wealth.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
বিপদের দিনের জন্য ধন সঞ্চয় করে রাখা উচিত; ধন বিসর্জন দিয়েও স্ত্রীকে রক্ষা করা উচিত। কিন্তু নিজের (আত্মা বা ধর্মের) রক্ষার্থে প্রয়োজনে স্ত্রী ও সম্পদ উভয়কেই ত্যাগ করা উচিত।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
विपत्ति के समय के लिए धन की रक्षा करनी चाहिए; धन खर्च करके भी पत्नी की रक्षा करनी चाहिए। परन्तु अपनी (आत्मा/धर्म की) रक्षा तो पत्नी और धन दोनों का बलिदान करके भी निरन्तर करनी चाहिए।
7. संस्कृतभावार्थः
मनुष्येण सङ्कटकालार्थं धनस्य सञ्चयः करणीयः। स्वभार्यायाः रक्षणं धनेन अपि कर्तव्यम्। परन्तु स्वस्य आत्मनः धर्मस्य च रक्षा सर्वोपरि अस्ति, तदर्थं धनस्य भार्यायाः च अपि त्यागः करणीयः चेत् कुर्यात्।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
आपदर्थं धनं रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैरपि। आत्मानं सततं रक्षेद् दारैरपि धनैरपि।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa, Mitralābha 1.41 / Cāṇakya Nīti 1.6

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
One should save wealth for times of calamity; one should protect one's wife even at the cost of one's wealth. However, one should protect oneself (one's soul/righteousness) constantly, even at the cost of one's wife and wealth.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa, Mitralābha 1.41 / Cāṇakya Nīti 1.6.