← Previous: Verse 48Next: Verse 50 →

विद्या Shloka 49 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम्। दाम्पत्योः कलहो नास्ति तत्र श्रीः स्वयमागता॥
2. বাংলা / Bengali Script
মূর্খা যত্র ন পূজ্যন্তে ধান্যং যত্র সুসঞ্চিতম্। দাম্পত্যোঃ কলহো নাস্তি তত্র শ্রীঃ স্বযমাগতা॥
3. IAST (Transliteration)
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam | dāmpatyoḥ kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Where fools are not honored, where grains (and wealth) are safely and properly stored, and where there is no quarreling between husband and wife—there, Goddess Lakshmi (prosperity) comes of Her own accord.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যে স্থানে মূর্খদের সম্মান বা প্রশ্রয় দেওয়া হয় না, যেখানে অন্ন বা শস্য সযত্নে সঞ্চয় করে রাখা হয়, এবং স্বামী-স্ত্রীর মধ্যে যেখানে কোনো কলহ বা বিবাদ থাকে না—সেখানে দেবী লক্ষ্মী (সমৃদ্ধি) নিজে থেকেই এসে উপস্থিত হন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जहाँ मूर्खों का सम्मान नहीं होता (बल्कि ज्ञानियों का होता है), जहाँ अन्न और धन को अच्छी तरह से सहेज कर रखा जाता है, और जहाँ पति-पत्नी के बीच में कोई झगड़ा नहीं होता—वहाँ लक्ष्मी (समृद्धि) स्वयं ही आ जाती है।
7. संस्कृतभावार्थः
यस्मिन् गृहे देशे वा अज्ञानिनाम् आदरः न भवति, यत्र अन्नादीनां संरक्षणं सम्यक् भवति, तथा च यत्र दम्पत्योः मध्ये विवादः न भवति, तत्र धनैश्वर्यस्य देवी लक्ष्मीः विना आह्वानेन स्वयमेव आगच्छति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम्। दाम्पत्योः कलहो नास्ति तत्र श्रीः स्वयमागता।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 4.14

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this विद्या Sanskrit shloka?
Where fools are not honored, where grains (and wealth) are safely and properly stored, and where there is no quarreling between husband and wife—there, Goddess Lakshmi (prosperity) comes of Her own accord.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 4.14.