← Previous: Verse 19Next: Verse 21 →

हास्यम् Shloka 20 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
सम्पति यस्य न हर्षो विपदि विषादो रणे न भीरुत्वम्। तं भुवनत्रयतिलकं जनयति जननी सुतं विरलम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
সম্পতি যস্য ন হর্ষো বিপদি বিষাদো রণে ন ভীরুত্বম্। তং ভুবনত্রযতিলকং জনযতি জননী সুতং বিরলম্॥
3. IAST (Transliteration)
sampati yasya na harṣo vipadi viṣādo raṇe na bhīrutvam | taṃ bhuvanatrayatilakaṃ janayati jananī sutaṃ viralam ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
He who shows no arrogance in prosperity, no despair in adversity, and no cowardice in battle—a mother gives birth to such a son, who is the crowning ornament of the three worlds, very rarely.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
সুসময়ে বা সম্পদে যাঁর অতি-উল্লাস নেই, বিপদের দিনে যাঁর বিষাদ বা হতাশা নেই এবং যুদ্ধক্ষেত্রে যাঁর বিন্দুমাত্র ভীতি নেই—ত্রিভুবনের শ্রেষ্ঠ অলংকারস্বরূপ এমন সুপুত্রের জন্ম কোনো মাতা অতি বিরলভাবেই দিয়ে থাকেন।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिसे संपत्ति (सुख) मिलने पर घमंड या बहुत अधिक खुशी नहीं होती, विपत्ति में जिसे दुःख (निराशा) नहीं होता, और युद्ध के मैदान में जो डरता नहीं है—तीनों लोकों के तिलक (आभूषण) स्वरूप ऐसे पुत्र को कोई माता बहुत ही कम (विरले ही) जन्म देती है।
7. संस्कृतभावार्थः
यः पुरुषः सुसमये धनप्राप्तौ गर्वं न करोति, सङ्कटकाले शोकाकुलः न भवति, तथा च यः रणाङ्गणे कदापि भयं न प्राप्नोति। तादृशम् अद्वितीयं शूरवीरं सुपुत्रं (यः त्रिभुवनस्य गौरवम् अस्ति) काचित् एव माता कदाचित् जनयति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
सम्पति यस्य न हर्षो विपदि विषादो रणे न भीरुत्वम्। तं भुवनत्रयतिलकं जनयति जननी सुतं विरलम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Pañcatantra 1.341

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
He who shows no arrogance in prosperity, no despair in adversity, and no cowardice in battle—a mother gives birth to such a son, who is the crowning ornament of the three worlds, very rarely.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Pañcatantra 1.341.