← Previous: Verse 7Next: Verse 9 →

धर्मः Shloka 8 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
यस्य धर्मविहीनानि दिनान्यायान्ति यान्ति च। स लोहकारभस्त्रेव श्वसन्नपि न जीवति॥
2. বাংলা / Bengali Script
যস্য ধর্মবিহীনানি দিনান্যাযান্তি যান্তি চ। স লোহকারভস্ত্রেব শ্বসন্নপি ন জীবতি॥
3. IAST (Transliteration)
yasya dharmavihīnāni dinānyāyānti yānti ca | sa lohakārabhastreva śvasannapi na jīvati ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
He whose days come and go devoid of dharma (righteous deeds)—though he breathes, he is not truly alive, much like the bellows of a blacksmith.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
ধর্ম বা পুণ্যকর্ম ব্যতিরেকে যার দিনগুলি আসে এবং চলে যায়, সে শ্বাস গ্রহণ করলেও আসলে বেঁচে নেই—ঠিক যেমন কামারের হাঁপর কেবল বাতাস টানে এবং ছাড়ে, কিন্তু তার প্রাণ নেই।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
धर्म (पुण्य कर्म) के बिना जिसके दिन आते हैं और चले जाते हैं, वह श्वास लेते हुए भी जीवित नहीं है—ठीक लुहार की धौंकनी के समान, जो हवा तो खींचती-छोड़ती है पर उसमें प्राण नहीं होते।
7. संस्कृतभावार्थः
यस्य मनुष्यस्य दिनानि धर्मकार्यं विना एव व्यतीतानि भवन्ति, सः श्वासं गृह्णन् अपि मृततुल्यः एव। यथा लौहकारस्य भस्त्रा (चर्मप्रसेविका) श्वासप्रश्वासौ करोति परन्तु सा अचेतना भवति, तथैव धर्महीनः नरः अपि अचेतनः ज्ञेयः।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
यस्य धर्मविहीनानि दिनान्यायान्ति यान्ति च। स लोहकारभस्त्रेव श्वसन्नपि न जीवति।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Hitopadeśa, Prastāvikā 24

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
He whose days come and go devoid of dharma (righteous deeds)—though he breathes, he is not truly alive, much like the bellows of a blacksmith.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Hitopadeśa, Prastāvikā 24.