← Previous: Verse 31Next: Verse 33 →

धर्मः Shloka 32 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे। साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने॥
2. বাংলা / Bengali Script
শৈলে শৈলে ন মাণিক্যং মৌক্তিকং ন গজে গজে। সাধবো ন হি সর্বত্র চন্দনং ন বনে বনে॥
3. IAST (Transliteration)
śaile śaile na māṇikyaṃ mauktikaṃ na gaje gaje | sādhavo na hi sarvatra candanaṃ na vane vane ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Rubies are not found on every mountain, nor are pearls found in the head of every elephant. Good (noble) men are not found everywhere, nor is sandalwood found in every forest.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
প্রত্যেক পর্বতে মাণিক্য (মণি) পাওয়া যায় না, প্রত্যেক হাতির মস্তকে মুক্তো থাকে না। সজ্জন বা সাধু ব্যক্তি সর্বত্র মেলে না, এবং প্রতিটি বনে চন্দন গাছ পাওয়া যায় না।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
हर पर्वत पर माणिक (रत्न) नहीं होता, हर हाथी के मस्तक में मोती नहीं होता। सज्जन पुरुष सब जगह नहीं मिलते, और हर जंगल में चन्दन के वृक्ष नहीं होते।
7. संस्कृतभावार्थः
सर्वेषु पर्वतेषु रत्नानि न प्राप्यन्ते। सर्वेषां गजानां मस्तकेषु मुक्ताफलानि न भवन्ति। सञ्जनाः अपि सर्वत्र न लभ्यन्ते, तथा च सर्वेषु वनेषु चन्दनवृक्षाः न भवन्ति। उत्तमाः विषयाः विरलाः एव भवन्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे। साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 2.9

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this धर्मः Sanskrit shloka?
Rubies are not found on every mountain, nor are pearls found in the head of every elephant. Good (noble) men are not found everywhere, nor is sandalwood found in every forest.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 2.9.