← Previous: Verse 25Next: Verse 27 →

विद्या Shloka 26 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
केयूराणि न भूषयन्ति पुरुषं हारा न चन्द्रोज्ज्वलाः न स्नानं न विलेपनं न कुसुमं नालङ्कृता मूर्धजाः। वाण्येका समलङ्करोति पुरुषं या संस्कृता धार्यते क्षीयन्ते खलु भूषणानि सततं वाग्भूषणं भूषणम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
কেযূরাণি ন ভূষযন্তি পুরুষং হারা ন চন্দ্রোজ্জ্বলাঃ ন স্নানং ন বিলেপনং ন কুসুমং নালঙ্কৃতা মূর্ধজাঃ। বাণ্যেকা সমলঙ্করোতি পুরুষং যা সংস্কৃতা ধার্যতে ক্ষীযন্তে খলু ভূষণানি সততং বাগ্ভূষণং ভূষণম্॥
3. IAST (Transliteration)
keyūrāṇi na bhūṣayanti puruṣaṃ hārā na candrojjvalāḥ na snānaṃ na vilepanaṃ na kusumaṃ nālaṅkṛtā mūrdhajāḥ | vāṇyekā samalaṅkaroti puruṣaṃ yā saṃskṛtā dhāryate kṣīyante khalu bhūṣaṇāni satataṃ vāgbhūṣaṇaṃ bhūṣaṇam ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
Bracelets do not adorn a person, nor do necklaces as bright as the moon, nor bathing, nor sandalwood paste, nor flowers, nor beautifully decorated hair. It is only cultured and refined speech that truly adorns a person. All other material ornaments inevitably perish, but the ornament of speech is the eternal ornament.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
বাজুবন্ধ মানুষকে অলংকৃত করে না, চাঁদের মতো উজ্জ্বল হার, সুগন্ধি স্নান, চন্দনের প্রলেপ, ফুল বা সুসজ্জিত কেশদামও মানুষকে প্রকৃতরূপে সাজায় না। একমাত্র মার্জিত ও সুসংস্কৃত বাক্যই মানুষকে যথার্থ অলংকৃত করে। পার্থিব সমস্ত অলংকারই একদিন ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, কিন্তু বাক্যেরূপী অলংকারই চিরস্থায়ী অলংকার।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
बाजूबंद मनुष्य की शोभा नहीं बढ़ाते, न ही चंद्रमा के समान उज्ज्वल हार, न स्नान, न चन्दन का लेप, न फूल, और न ही सजे हुए बाल शोभा बढ़ाते हैं। केवल एक सुसंस्कृत (अच्छी) वाणी ही मनुष्य को सच्चा आभूषण पहनाती है। बाकी सभी आभूषण नष्ट हो जाते हैं, परन्तु वाणी का आभूषण ही सच्चा और स्थायी आभूषण है।
7. संस्कृतभावार्थः
सुवर्णस्य आभूषणानि, सुगन्धितद्रव्याणि, स्नानं, पुष्पमालिकाः वा मनुष्यस्य यथार्थं सौन्दर्यं न वर्धयन्ति। केवलं शुद्धं मधुरं च भाषणम् एव तस्य वास्तविकः अलङ्कारः अस्ति। भौतिकानि आभूषणानि समयेन सह नश्यन्ति, परन्तु वाक्-आभूषणं शाश्वतं भवति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
केयूराणि न भूषयन्ति पुरुषं हारा न चन्द्रोज्ज्वलाः न स्नानं न विलेपनं न कुसुमं नालङ्कृता मूर्धजाः। वाण्येका समलङ्करोति पुरुषं या संस्कृता धार्यते क्षीयन्ते खलु भूषणानि सततं वाग्भूषणं भूषणम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Bhartṛhari, Nītiśataka 19

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this विद्या Sanskrit shloka?
Bracelets do not adorn a person, nor do necklaces as bright as the moon, nor bathing, nor sandalwood paste, nor flowers, nor beautifully decorated hair. It is only cultured and refined speech that truly adorns a person. All other material ornaments inevitably perish, but the ornament of speech is...
What is the source of this shloka?
This shloka is from Bhartṛhari, Nītiśataka 19.