← Previous: Verse 8Next: Verse 10 →

हास्यम् Shloka 9 — Sanskrit with Meaning

Open in full site →
1. संस्कृतम् (देवनागरी)
माता यस्य गृहे नास्ति भार्या चाप्रियवादिनी। अरण्यं तेन गन्तव्यं यथारण्यं तथा गृहम्॥
2. বাংলা / Bengali Script
মাতা যস্য গৃহে নাস্তি ভার্যা চাপ্রিযবাদিনী। অরণ্যং তেন গন্তব্যং যথারণ্যং তথা গৃহম্॥
3. IAST (Transliteration)
mātā yasya gṛhe nāsti bhāryā cāpriyavādinī | araṇyaṃ tena gantavyaṃ yathāraṇyaṃ tathā gṛham ||
4. English Meaning / आङ्ग्लार्थः
He whose mother is not at home (or alive), and whose wife speaks harshly and unpleasantly—he should simply leave for the forest, for to him, his home is exactly like a barren, joyless forest.
5. বাংলা অর্থ / Bengali Meaning
যাঁর গৃহে স্নেহময়ী মা নেই এবং যাঁর স্ত্রী অত্যন্ত কটু বা অপ্রিয় কথা বলেন—সেই ব্যক্তির অবিলম্বে বনে চলে যাওয়া উচিত। কারণ, তাঁর কাছে অরণ্য আর তাঁর নিজের বাড়ির মধ্যে কোনো পার্থক্যই নেই।
6. हिन्दी अर्थ / Hindi Meaning
जिसके घर में माता न हो, और जिसकी पत्नी हमेशा कड़वा (अप्रिय) बोलने वाली हो—उसे जंगल में चला जाना चाहिए, क्योंकि उसके लिए वह घर और एक वीरान जंगल दोनों बिल्कुल एक समान हैं।
7. संस्कृतभावार्थः
यस्य पुरुषस्य गृहे तस्य जननी नास्ति, यस्य च पत्नी सदा कटुवचनानि वदति, तेन पुरुषेण वनं गन्तव्यम्। यतो हि स्नेहं विना तस्य गृहम् अपि वनवत् नीरसं भयानकम अस्ति।
8. अन्वयः (Compound Analysis)
माता यस्य गृहे नास्ति भार्या चाप्रियवादिनी। अरण्यं तेन गन्तव्यं यथारण्यं तथा गृहम्।
9. मूलस्रोतः / Source Citation
Cāṇakya Nīti 2.13

Frequently Asked Questions

What is the meaning of this हास्यम् Sanskrit shloka?
He whose mother is not at home (or alive), and whose wife speaks harshly and unpleasantly—he should simply leave for the forest, for to him, his home is exactly like a barren, joyless forest.
What is the source of this shloka?
This shloka is from Cāṇakya Nīti 2.13.